Niðurstaða Eftirlitsnefndar Félags fasteignasala þann 17. september 2007
Kvörtun barst þar sem talið var að rangar upplýsingar hefðu verið gefnar um aldur fasteignar, þá hefðu ýmsar aðrar upplýsingar í söluyfirliti verið úreltar. Þá var gerð athugasemd við ætlaðan drátt á þinglýsingu kaupsamningsins.
Óumdeilt var að aldur hluta fasteignarinnar var ranglega tilgreindur í söluyfirliti fasteignarinnar. Í 10. gr. laga um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, nr. 99/2004, kemur fram að fasteignasala beri strax og hann fær eign til sölumeðferðar semja rækilegt yfirlit um þau atriði sem skipt geta máli við sölu eignarinnar. Um efni söluyfirlita er fjallað í 11. gr. sömu laga þar sem segir m.a. í 2. mgr. ákvæðisins, sbr. b. liður, að í söluyfirliti skuli auk almennrar lýsingar á fasteign m.a. koma fram byggingarár eignar og einstakra hluta hennar ef við á. Þá er í 12. gr. sömu laga fjallað um öflun upplýsinga vegna söluyfirlita. Segir í 1. mgr. að fasteignasala beri sjálfum að afla upplýsinga sem fram eiga að koma í söluyfirliti. Segir nánar að hann skuli sækja upplýsingar í opinberar skár og skýrslur ef unnt er, en ástand fasteignar, gerð hennar og búnað sem fylgja á við sölu skal hann kynna sér af eigin raun. Með ákvæðinu er verið að undirstrika að það sé fasteignasalinn, en ekki seljandinn, sem skyldan hvílir á. Sem fyrr segir lá fyrir að ranglega var tilgreindur aldur fasteignarinnar að hluta, þ.e. í söluyfirliti kom fram að fasteignin væri að hluta byggð árið 1988. Fyrir liggur hins vegar að eignarhlutinn sem vísað er til var byggður mun fyrr en var kominn í núverandi ástand árið 1985. Fasteignasalinn virðist hafa lagt til grundvallar við gerð söluyfirlits upplýsingar frá seljanda þar sem ekki er samræmi milli söluyfirlits og upplýsinga frá Fasteignamati ríkisins sem tilgreinir byggingaárin 1920 og 1928. Að mati nefndarinnar bar fasteignasalanum að yfirfara þau gögn sem lágu til grundvallar söluyfirlitinu, þ.m.t. upplýsingar frá Fasteignamati ríkisins. Þá var sérstakt tilefni til að kanna byggingaár frekar m.a. í ljósi misvísandi upplýsinga. Vegna þessa var það niðurstaða eftirlitsnefndar Félags fasteignasala að fasteignasalinn hefði ekki gætt að ákvæðum 10., 11., og 12. gr. laga nr. 99/2004 við störf sín í umrætt sinn.
Þá byggði kvartandi á að tafir hefðu orðið á þinglýsingu kaupsamnings af hálfu fasteignasölunnar sem leitt hefðu til tjóns fyrir hann sem væri á ábyrgð fasteignasölunnar. Óumdeilt er að fasteignasölunni bar að annast þinglýsingu kaupsamningsins. Á því er hins vegar byggt af hálfu fasteignasalans að nauðsynlegt hafi verið að fresta þinglýsingu kaupsamningsins sökum þess að ekki var búið að ganga frá skjölum vegna lána sem ætlunin hafi verið að þinglýsa samhliða kaupsamningi. Fyrir lá að kvartandi greiddi við undirritun kaupsamnings, þann 31. ágúst 2006, samtals kr. 3.149.250. Þinglýsing kaupsamningsins fór hins vegar fram fyrst þann 11. september sama ár. Er því ljóst að þann tíma sem leið frá undirritun kaupsamnings og greiðslu fram til þinglýsingar kaupsamningsins hefði seljandi getað ráðstafað eigninni til þriðja aðila eða þriðji aðili með öðrum hætti skapað sér rétt. Var það afstaða eftirlitsnefndar að dráttur á þinglýsingu kaupsamnings eftir að greiðsla hafði farið fram hafi falið í sér brot gegn 15. gr. laga nr. 99/2004 enda fellst það í góðum viðskiptaháttum að láta þinglýsa skjölum þegar í stað enda hafa viðskiptamenn fasteignasala verulega hagsmuni af því.
Eftirlitsnefndin gerði athugasemdir við störf fasteignasalans að því leyti sem framan greinir og skoraði á hann að gæta að þeim atriðum sem þar komu fram í störfum hans í framtíðinni.